Poniedziałek, 2 listopada Imieniny: Bogdan, Bohdana, Tobiasz
Kontakt
Teraz Poniedziałek, 2 listopada 2026
Znane osoby

Marcin Gorzołka — działacz polski i poseł z Borków Wielkich

• Zbigniew Witkowski • 2 min czytania

Marcin Gorzołka

Marcin Gorzołka (1808–2 lipca 1877) był polskim działaczem z Borków Wielkich na Górnym Śląsku. Pełnił funkcję sołtysa, był deputowanym na Zgromadzenie Konstytucyjne 1848 i trzykrotnie wybranym posłem do parlamentu w Berlinie.

Dane osobowe
Urodzenie1808, Borki Wielkie (powiat oleski, Górny Śląsk)
Śmierć2 lipca 1877, Borki Wielkie
Roladziałacz polski; sołtys; poseł
Funkcje publiczne
Sołtys1839–1842
DeputowanyPruskie Zgromadzenie Konstytucyjne, 1848
Posełwybierany trzykrotnie, 1848–1853 (parlament w Berlinie)
Zachowane materiały
Rękopis"Conto Buch fűr ein Freigärtner Martin Gorzolka zur Groß Borek 1843 Landtags-Abgeordneter von 1848-1853" — polski rękopis księgi rachunkowej
PrzynależnośćKoło Polskie (m.in. ks. Józef Szafranek)

Marcin Gorzołka pochodził z Borków Wielkich i stał się jednym z lokalnych przedstawicieli społeczności polskiej na Górnym Śląsku. W działalności publicznej łączył funkcje samorządowe z reprezentacją regionu w pruskim parlamencie.

Życiorys i pełnione funkcje

W latach 1839–1842 Gorzołka pełnił urząd sołtysa w rodzinnej wsi Borki Wielkie. Funkcja ta oznaczała udział w sprawach lokalnych i reprezentowanie mieszkańców wobec władz powiatowych.

W 1848 roku został deputowanym do Pruskiego Zgromadzenia Konstytucyjnego, a następnie w okresie 1848–1853 był trzykrotnie wybierany posłem do parlamentu w Berlinie. Jego wybory wiązały się z reprezentowaniem interesów społeczności z powiatów oleskiego i kluczborskiego.

Działalność parlamentarna i interpelacje

W parlamencie Gorzołka działał w ramach struktur skupiających posłów polskich. Był członkiem Koła Polskiego razem z księdzem Józefem Szafrankiem, co wskazuje na współpracę z innymi reprezentantami polskiej społeczności na poziomie krajowym.

W czasie posłowania złożył ponad 100 interpelacji dotyczących spraw wyborców z Oleskiego i Kluczborskiego. Liczba interpelacji świadczy o systematycznym podejmowaniu kwestii lokalnych w instytucjach państwowych.

Pismo i spuścizna

Zachował się rękopis podpisany przez Marcina Gorzołkę zatytułowany po niemiecku i polsku "Conto Buch fűr ein Freigärtner Martin Gorzolka zur Groß Borek 1843 Landtags-Abgeordneter von 1848-1853". Dokument to księga rachunkowa z 1843 roku, sporządzona po polsku, która dodatkowo odnotowuje jego późniejszą funkcję posła w latach 1848–1853.

Marcin Gorzołka zmarł 2 lipca 1877 w Borkach Wielkich.

Najczęstsze pytania

Kiedy żył Marcin Gorzołka?
Urodził się w 1808 roku, zmarł 2 lipca 1877 w Borkach Wielkich.
Jakie stanowiska pełnił Gorzołka?
Pełnił urząd sołtysa w Borkach Wielkich (1839–1842), był deputowanym do Pruskiego Zgromadzenia Konstytucyjnego w 1848 i trzykrotnie wybranym posłem w Berlinie w latach 1848–1853.
Ile interpelacji złożył w parlamencie?
Złożył ponad 100 interpelacji w sprawach wyborców z powiatów oleskiego i kluczborskiego.
Czy zachował się jakiś dokument po Gorzołce?
Tak. Istnieje jego rękopis — księga rachunkowa z 1843 roku opatrzona opisem wskazującym na jego poselstwo w latach 1848–1853.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Zbigniew Witkowski

Nazywam się Zbigniew Witkowski i w redakcji e-slask.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Katowicami — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również