W lesie na terenie Ligoty w Katowicach zachował się okrągły, przeszklony budynek z 1959 roku, przygotowany na pobyt radzieckiego przywódcy Nikity Chruszczowa podczas jego wizyty w Polsce. Projekt rezydencji przygotował August Boroń, a konstrukcja wyróżnia się planem na kole, dużą antresolą i rozległymi przeszkleniami. Ostatecznie Chruszczow nie nocował w tej willi ze względu na detonację ładunku na trasie przejazdu w Sosnowcu, po której harmonogram wizyty został zmieniony.
Jak rozwijała się historia obiektu?
Po odwołanej wizycie willa służyła jako miejsce spotkań partyjnych. W kolejnych dekadach obiekt przeszedł w zarządzanie uczelni medycznej i od około 1975 roku do połowy lat 90. mieściła się w nim Klinika Endokrynologii Dziecięcej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego. W dalszych latach pojawiały się różne koncepcje adaptacji — mówiono o sanatorium, kasynie czy innych pomysłach; dwie studentki architektury zaproponowały kiedyś koncepcję przekształcenia willi w kasyno.
Jaki jest obecny stan i własność willi?
Obiekt jest w znacznym stopniu zaniedbany. Fasada z przeszklonymi panelami ma wybite szyby, w wielu ramach wstawiono płyty paździerzowe, a elementy zewnętrzne — jak klatka schodowa — noszą ślady rozkładu i porostu mchu. Przy drodze dojazdowej zachowały się fragmenty dawnych latarni. Przy wjeździe stoi niewielka stróżówka, która jest zniszczona i zaśmiecona.
Relacje prasowe różnią się co do dostępności terenu — niektóre relacje opisują brak bramy i swobodny dostęp, inne informują, że teren jest ogrodzony, brama zamknięta na kłódkę oraz zabezpieczony kamerami i ochroną. W przeszłości komplikacją dla inwestorów był podział odpowiedzialności między Lasy Państwowe a uczelnię. Obecnie grunt i budynek znajdują się w użytkowaniu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
Jakie były plany rewitalizacji i dlaczego nie zostały zrealizowane?
W 2023 roku Lasy Państwowe i Śląski Uniwersytet Medyczny podpisały umowę, w ramach której zakładano przekształcenie terenu na potrzeby centrum rehabilitacyjnego; przewidziane środki wynosiły 27 milionów złotych. Po przeprowadzeniu audytów uczelnia podjęła decyzję o lokalizacji centrum przy ul. Medyków ze względu na bliskość Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka. Po tej zmianie prac przy willi nie uruchomiono, a plany dotyczące samego budynku pozostają nieokreślone.
Grunt i budynek są w użytkowaniu Śląskiego Uniwersytetu Medycznego.
