22 października 2026 r. Sejm nie przyjął projektu zmiany Kodeksu wyborczego przygotowanego przez Polskie Stronnictwo Ludowe. W trzecim czytaniu za nowelizacją głosowało 213 posłów, przeciw było 215, a 9 wstrzymało się od głosu. W efekcie przepisy wprowadzające ograniczenie do dwóch następujących po sobie kadencji dla organów wykonawczych gmin pozostają w mocy.
Jak przebiegło głosowanie?
W głosowaniu wzięło udział 437 posłów. Różnica głosów zadecydowała o odrzuceniu projektu - zabrakło co najmniej kilku dodatkowych głosów „za”, by projekt przeszedł. Parlamentarna debata pokazała podziały nie tylko między partiami, lecz także wewnątrz klubów. Premier Donald Tusk zapowiedział następnego dnia, że temat może szybko wrócić do Sejmu, ale ponowne poddanie tej samej wersji ustawy nie jest możliwe bez nowej inicjatywy legislacyjnej.
Kogo dotknie ograniczenie i od kiedy?
Obowiązujące ograniczenie zostało wprowadzone w 2018 roku wraz z wydłużeniem kadencji samorządowej do pięciu lat. Przepisy nie obejmują kadencji rozpoczętych przed 2018 rokiem, dlatego skutki będą szczególnie widoczne w wyborach zaplanowanych na 2029 rok. Osoby wybrane w 2018 i ponownie w 2024 roku nie będą mogły ubiegać się o trzecią kadencję w tej samej gminie.
W województwie śląskim w grupie potencjalnie dotkniętych ograniczeniem wymieniane są m.in. Katowice, Sosnowiec, Częstochowa, Bytom i Rybnik. Lokalne źródła wskazują też na powiat raciborski i gminy takie jak Kornowac, Rudnik, Krzanowice i Krzyżanowice. Związek Metropolii Polskich szacuje, że skala zmian może objąć ponad 1,5 tysiąca samorządów, a ograniczenie może uniemożliwić start w kolejnych wyborach ponad 60% obecnych wójtów, burmistrzów i prezydentów miast.
Co może się zdarzyć dalej?
Polskie Stronnictwo Ludowe zapowiedziało, że po porażce poszuka innych rozwiązań, w tym propozycji rozszerzenia limitu kadencji na posłów i senatorów. W Sejmie znajduje się również senacki projekt oznaczony drukiem nr 2080, który także zakłada zniesienie ograniczenia dwóch kadencji; projekt ten oczekuje na dalsze prace legislacyjne. Realizacja zapowiedzi politycznych wymaga złożenia nowego projektu lub wykorzystania innej inicjatywy ustawodawczej.
W krótkim terminie praktyczny skutek pozostaje jasny: obecne przepisy obowiązują, a ich efekt będzie najbardziej widoczny przy przygotowaniach do wyborów samorządowych w 2029 roku.
