| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Wilhelm Ferdinand Elsner |
| Data urodzenia | 28 stycznia 1786 |
| Miejsce urodzenia | Tarnowskie Góry |
| Data zgonu | 6 kwietnia 1848 |
| Miejsce zgonu | Kalinowice |
| Zawód / role | prawnik, urzędnik państwowy, wojskowy, ziemianin, hodowca, przedsiębiorca |
| Najważniejsze działalności | |
| Rolnictwo | hodowla ziemniaka, eksperymenty rolnicze w Kalinowicach |
| Przemysł | założyciel wytwórni cementu naturalnego w Tarnowskich Górach (1836) |
Wilhelm Ferdinand Elsner kształcił się na uniwersytecie we Frankfurcie i w młodości pełnił funkcje urzędnicze w różnych częściach Prus. Brał udział w walkach z Napoleonem, a po zakończeniu służby państwowej poświęcił się gospodarstwu rolnemu na Górnym Śląsku.
Skąd pochodził i jakie miał wykształcenie?
Urodził się 28 stycznia 1786 roku w Tarnowskich Górach jako syn Christiana Ferdinanda Elsnera i Amalii z domu Stöckel. Podstawową edukację odbył w rodzinnym mieście, a w wieku czternastu lat trafił do gimnazjum w Brzegu. W październiku 1802 roku rozpoczął studia prawnicze na uniwersytecie we Frankfurcie nad Odrą.
Jak przebiegała jego służba wojskowa i kariera urzędnicza?
W grudniu 1806 roku wstąpił do armii pruskiej jako oficer lekkiej piechoty w czasie konfliktów z Napoleonem. Służba w rejonie Kłodzka wpłynęła na jego stan zdrowia i w kwietniu 1807 roku powrócił do administracji cywilnej. Po zdaniu egzaminu referendarskiego pracował w Brzegu, a potem w różnych urzędach związanych z wymiarem sprawiedliwości.
W latach 1812–1815 angażował się w prace reprezentacji narodowej oraz w komisje zajmujące się rozliczeniami długów wojennych i reformami. W czasie wojen wyzwoleńczych ponownie zgłosił się do wojska; w 1815 roku walczył pod Waterloo, gdzie został ciężko ranny. Za udział w kampanii otrzymał Krzyż Żelazny i zakończył służbę z stopniem kapitana.
Co robił na majątku w Kalinowicach?
W 1819 roku nabył majątek w Kalinowicach i prowadził tam badania praktyk rolniczych: wprowadzał nowe rośliny pastewne, rzepak, udoskonalał nawożenie oraz zajmował się hodowlą owiec. Stosował między innymi gips i odpady mydlarskie do poprawy gleby, co odbiegało od powszechnych praktyk pierwszej połowy XIX wieku.
Najważniejszym polem jego eksperymentów była hodowla ziemniaka. Około 1840 roku wyhodował odmianę nazwaną Elsners Sämlinge, cenioną za odporność na choroby i niewielkie wymagania glebowe. Wyhodował także ulepszoną odmianę jęczmienia nazwaną Kalinagerste. Prace kontynuowali jego syn Martin i wnuk Heinrich.
Jaka była jego działalność przemysłowa?
W 1836 roku w Tarnowskich Górach założył wytwórnię cementu naturalnego typu Roman cement. Ta wytwórnia jest uznawana za najstarszą znaną cementownię na terenie państwa pruskiego i pojawiła się także na porcelanowym serwisie Carnalla dokumentującym osiągnięcia przemysłu śląskiego.
Jakie było życie prywatne i kto kontynuował jego dorobek?
W 1816 roku poślubił Julię Rosenstiel, córkę dyrektora królewskiej manufaktury porcelany w Berlinie. Małżeństwo miało kilkoro dzieci; jednym z nich był Martin Friedrich Elsner von Gronow, który został później właścicielem Kalinowic i działał jako rolnik i polityk. Wilhelm Ferdinand Elsner zmarł 6 kwietnia 1848 roku w Kalinowicach.
