Piątek, 18 września Imieniny: Józef, Irena, Stanisław
Katowice
Kontakt
Teraz Piątek, 18 września 2026
Znane osoby

Walther von Brauchitsch — feldmarszałek i dowódca wojsk lądowych

Zbigniew Witkowski • 4 min czytania

Walther von Brauchitsch
Fot. UnknownUnknown · „Bundesarchiv Bild 183-E00780, Walther von Brauchitsch” · licencja CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Walther von Brauchitsch był niemieckim feldmarszałkiem, naczelnym dowódcą wojsk lądowych w latach 1938–1942 i uczestnikiem obu wojen światowych. Zmarł 18 października 1948 w Hamburgu w czasie procesu norymberskiego.

Dane
Pełne nazwiskoWalther Heinrich Alfred Hermann von Brauchitsch
Urodzenie4 października 1881, Berlin
Zgon18 października 1948, Hamburg
Służba wojskowa
RangaFeldmarszałek
FunkcjaNaczelny dowódca wojsk lądowych (1938–1942)
UczestnictwoI i II wojna światowa
Wybrane odznaczenia
PrzykładoweKrzyż Żelazny, Krzyż Rycerski, Order Białej Róży (Finlandia)

Feldmarszałek Walther von Brauchitsch był jednym z najwyższych dowódców armii niemieckiej przed i w trakcie II wojny światowej. Jako naczelny dowódca kierował lądowymi siłami zbrojnymi Reichu w latach 1938–1942 i dowodził kampaniami przeciwko Polsce, państwom skandynawskim, Francji, krajom bałkańskim oraz Związkowi Radzieckiemu.

Życiorys i wczesna kariera wojskowa

Pochodził ze śląskiego rodu szlacheckiego o serbołużyckim pochodzeniu. Był synem generała kawalerii Bernharda von Brauchitscha i Charlotte von Gordon. W 1895 roku wstąpił do szkoły kadetów w Poczdamie, a w marcu 1900 jako podporucznik rozpoczął służbę w 3 Pułku Grenadierów im. Królowej Elżbiety.

W pierwszych latach służby Brauchitsch przeszedł przez oddziały artylerii i pełnił funkcje adiutanta. Przed I wojną światową został przeniesiony do sztabu generalnego i awansowany na kapitana. W czasie I wojny światowej służył jako oficer sztabowy, a w 1918 roku otrzymał stopień majora. Po wojnie pozostał w Reichswehrze i stopniowo awansował w latach międzywojennych.

Kariera w latach 1930–1938 i objęcie dowództwa

W 1929 został szefem departamentu wyszkolenia w ministerstwie spraw wojskowych. Awansował kolejno na generała-majora (1 października 1931), inspektora artylerii (1 marca 1932) oraz dowódcę Okręgu Korpusu nr 1 i 1 Dywizji Piechoty w Królewcu po 1933 roku. W 1935 objął dowództwo I Korpusu Armijnego, a w 1936 otrzymał stopień generała artylerii.

1 kwietnia 1937 powierzono mu dowództwo Gruppenkomando IV w Lipsku. 4 lutego 1938 Brauchitsch został Naczelnym Dowódcą Wojsk Lądowych i awansowany do stopnia generała-pułkownika. Jego pozycja w armii zyskała znaczenie polityczne w związku z osobistą zależnością, jaka powstała między nim a Adolfem Hitlerem.

Działania wojenne, odwołanie i późniejsze losy

W 1939 dowodził niemieckimi wojskami w kampanii przeciwko Polsce; już 1 września 1939 wydał odezwę do ludności polskiej na otrzymanej od Hitlera władzy wykonawczej na obszarach polskich. W 1940 kierował operacjami w Danii, Norwegii i Francji. 19 lipca 1940 awansowano go na feldmarszałka i powierzono mu przygotowania do ataku na ZSRR.

W 1941 dowodził działaniami Wehrmachtu przeciwko państwom bałkańskim i podczas inwazji na Związek Radziecki. Hitler obarczył go odpowiedzialnością za niepowodzenia pod Moskwą, wobec czego 19 grudnia 1941 Brauchitsch został zdymisjonowany. W latach 1942–1945 mieszkał głównie w zameczku myśliwskim Tři Trubky na poligonie Brdy, a 12 stycznia 1945 wraz z oddziałami Reichsarbeitsdienst ewakuował się przez Czechy do Niemiec.

Aresztowanie, proces i śmierć

Po wojnie aresztowano go w domu w Szlezwiku-Holsztynie. Miał być sądzony w procesie norymberskim za zbrodnie wojenne. Zmarł 18 października 1948 na niewydolność krążenia w brytyjskim szpitalu wojskowym w Hamburgu, nie doczekawszy własnego procesu.

Życie prywatne

Pierwsze małżeństwo zawarł 29 grudnia 1910 z Elisabeth von Karstedt; z tego związku pochodziło troje dzieci. Rozwiódł się 8 kwietnia 1938 w Berlinie. Drugą żoną została Charlotte Rüffer, ślub odbył się 23 września 1938 w Szczawnie-Zdroju. Jego siostra Hedwig była przełożoną klasztoru ewangelickich diakonis w Ząbkowicach Śląskich, a bratankiem Walthera był kierowca wyścigowy Manfred von Brauchitsch.

Ordery i odznaczenia

Do odznaczeń Walthera von Brauchitscha należały między innymi:

  • Order Rodu Hohenzollernów – Krzyż Rycerski z Mieczami
  • Krzyż Żelazny II i I klasy (I wojna światowa)
  • Krzyż Rycerski Krzyża Żelaznego (30 września 1939)
  • Order Białej Róży – Krzyż Wielki (Finlandia, 10 marca 1939)
  • Order Wschodzącego Słońca I klasy (Japonia, 26 września 1942)
  • Order Michała Walecznego klas III–I (Rumunia)

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Walther von Brauchitsch?
Urodził się 4 października 1881 w Berlinie.
Jaką funkcję pełnił w latach 1938–1942?
Był Naczelnym Dowódcą Wojsk Lądowych III Rzeszy w latach 1938–1942.
Czy Walther von Brauchitsch był sądzony w Norymberdze?
Miał być sądzony w procesie norymberskim za zbrodnie wojenne, ale zmarł w trakcie procesu 18 października 1948.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Zbigniew Witkowski

Nazywam się Zbigniew Witkowski i w redakcji e-slask.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Katowicami — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również