GUS przewiduje, że liczba mieszkańców województwa śląskiego spadnie z około 4 222 502 osób w 2026 roku do 3 319 338 w 2060 roku. Prognoza obejmuje cały region i wskazuje na silne różnice między miastami na prawach powiatu a powiatami ziemskimi.
Jak bardzo zmieni się liczba ludności do 2060 roku?
W prognozie GUS na lata 2023–2060 województwo śląskie odnotowuje ubytek rzędu 903 164 osób, co stanowi 21,39% obecnej populacji regionu. Spadek ma rozciągać się równomiernie w czasie, przy czym tempo ubytku wynika zarówno z ujemnego salda naturalnego, jak i migracji ludności młodej za pracą.
W ujęciu krajowym prognoza GUS przewiduje również zmniejszenie liczby ludności Polski do poziomów poniżej obecnych — scenariusze obejmują różne wartości, ale tendencja spadkowa jest wspólna. Wzrasta udział osób w wieku 65+, co zmieni obciążenia systemu opieki zdrowotnej i wydatków społecznych.
Które miasta i powiaty są najbardziej zagrożone?
Największe spadki procentowe w miastach na prawach powiatu dotyczą Jastrzębia-Zdroju (−48,32%), Świętochłowic (−36,73%) i Bytomia (−31,48%). W ujęciu bezwzględnym największy ubytek mieszkańców prognozuje się dla Sosnowca — ponad 66 tys. osób.
Wskaźniki dla powiatów różnią się: powiat mikołowski ma według prognozy stracić około 5,38% ludności, pszczyński 10,12%, tarnogórski 9,65%, a powiat bielski utrzyma niemal stałą liczbę mieszkańców (spadek około 0,59%). Wyjątkiem wśród miast jest Żory, które prognoza stawia jako jedyne miasto na prawach powiatu z przewidywanyym wzrostem — z 62,5 tys. do 64,1 tys. mieszkańców (wzrost o 2,58%).
Jak samorządy odpowiadają na spadek ludności?
W reakcji na prognozy niektóre samorządy już przygotowują programy wspierające rodzące się rodziny i zatrzymujące mieszkańców. Sosnowiec ogłosił program jednorazowego wsparcia 10 000 zł na urodzone dziecko; w budżecie MOPS przewidziano 200 tys. zł na ten cel w bieżącym roku, a w latach 2027–2028 planowane są środki rzędu 1,5 mln zł rocznie. Miasto doposaża ofertę dla rodzin także poprzez bezpłatne żłobki z wyżywieniem, dodatkowe bezpłatne godziny w przedszkolach, pakiety badań dla kobiet w ciąży oraz roczne bilety komunikacji miejskiej w cenie biletu miesięcznego, a pod koniec roku przewiduje losowanie mieszkania komunalnego wśród nowo upieczonych rodziców.
Prognozowane wyludnianie wymusi zmiany w planowaniu przestrzennym. Wymieniane są działania takie jak zagospodarowanie pustych kwartałów ulic, rozbiórka nieużytkowanych budynków oraz ograniczenie wydatków na utrzymanie nadmiarowej infrastruktury.
Prognoza GUS zakłada, że w 2060 roku województwo śląskie będzie liczyć 3 319 338 mieszkańców.
