Joachim Achtelik — żołnierz AK i malarz

Joachim Achtelik pochodził z mieszanej rodziny. Urodził się w Opolu i wychowywał się w Rudzie, gdzie szkolne i polskie środowisko ukształtowały go jako gorącego patriotę.

Życiorys i pochodzenie

Urodził się 22 września 1920 roku w Opolu jako syn lekarza dr. Auerbacha i Agnieszki Achtelik, z domu Neukirch. Mieszkał w kamienicy przy obecnej ulicy Janasa w Rudzie, która już nie istnieje. Szkoła oraz lokalne środowisko uczyniły z niego Polaka i wychowały w duchu patriotyzmu.

Studia i działalność artystyczna

Achtelik ukończył rudzkie gimnazjum, a następnie rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Był nieprofesjonalnym malarzem i zajmował się także rzeźbą, muzyką oraz literaturą. Plany kontynuacji studiów w Paryżu przerwała wojna we wrześniu 1939 roku.

Praca i rola w administracji okupacyjnej

Po kampanii wrześniowej został skierowany przez Niemców do pracy w kopalni Castellengo w Rokitnicy. Potem, ze względu na znajomość kilku języków — polskiego, niemieckiego, francuskiego i angielskiego — sprowadzono go do Krakowa, gdzie pełnił funkcję tłumacza w urzędzie gubernatora generalnego.

Działalność konspiracyjna i zakres działań

W 1940 roku Achtelik nawiązał kontakt z placówką Polskich Sił Zbrojnych w Rudzie, dowodzoną przez księdza Jana Machę. Organizacja powierzyła mu funkcję łącznika. Informacje zdobyte w pracy przekazywał rudzkiej placówce, skąd trafiały do Londynu drogą radiową.

Przypuszczalnie redagował też kolumnę literacką podziemnego pisma "Świt" wychodzącego w Tarnowskich Górach. Samowolnie dostarczał Polakom dokumenty wyjazdowe za granicę.

Aresztowanie, proces i egzekucja

Achtelik został aresztowany 7 września 1941 roku i osadzony wraz z innymi członkami podziemia w więzieniu w Mysłowicach. Sąd SS uznał jego działalność za szczególnie niebezpieczną i skazał go na karę śmierci przez powieszenie w Rudzie, miejscu stałego zamieszkania.

Egzekucję wykonano publicznie na słupie oświetleniowym na targowisku dzielnicy. Niemcy sprowadzili na egzekucję setki osób, by pokazać sposób represji wobec osób konspirujących. Gdy pętla objęła szyję Achtelika, wyraził słowa Jezusa Chrystusa: „Wybaczcie im, bo nie wiedzą, co czynią”. Polacy uklękli i sytuacja prawie przerodziła się w zamieszki. Achtelik konał około piętnastu minut.

W tej samej dobie w różnych dzielnicach miasta Niemcy zamordowali dwunastu członków podziemia. Achtelik widział wcześniej na szubienicy Ignacego Nowaka i Antoniego Tiałowskiego z Goduli.

Upamiętnienie po wojnie

Jego imię nadano jednej z ulic w dzielnicy Ruda w Rudzie Śląskiej. W miejscu egzekucji umieszczono tablicę upamiętniającą śmierć młodego patrioty.