Piątek, 2 października Imieniny: Teofil, Dionizja, Sława
Kontakt
Teraz Piątek, 2 października 2026
Przewodnik

Willa Goldsteinów w Katowicach — historia i architektura

• Jakub Ostrowski • 3 min czytania

Willa Goldsteinów
Fot. Lestat (Jan Mehlich) · „Katowice - Pałac Goldsteinów 01” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Neorenesansowa willa braci Goldsteinów stoi w zachodniej części śródmieścia Katowic, na rogu placu Wolności i ulicy Jana Matejki. Budynek wyróżnia się bogatą dekoracją elewacji oraz reprezentacyjnymi wnętrzami; od 2010 mieści się w nim urząd stanu cywilnego.

Willa Goldsteinów to neorenesansowa rezydencja wzniesiona dla braci Abrahama i Josefa Goldsteinów. Pałac zajmuje narożną parcelę przy placu Wolności i ul. Jana Matejki w zachodniej części śródmieścia Katowic; budowę ukończono w 1872 roku.

Jaka jest historia obiektu?

Goldsteinowie przybyli z Królestwa Polskiego, aby prowadzić kolejne tartaki z sieci rodzinnych zakładów. Przy pałacu znajdował się tartak należący do braci; w 1892 roku wybuchł w nim pożar, a w 1893 z powodu poniesionych strat rodzina przeniosła działalność do Wrocławia i sprzedała posiadłość firmie „Kohlen Produzenten Georg von Giesches Erben”.

Przed drugą wojną światową w budynku mieściła się "Izba Przemysłowo-Handlowa". W latach 1952–1990 funkcjonowało tu Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej i kino "Przyjaźń". W piwnicach od 1975 roku działał teatr awangardowy "12a", związany z klubem studenckim "Puls"; w jego ramach odbył się także pierwszy festiwal Rawa Blues.

Jak wygląda architektura pałacu?

Pałac powstał w latach 1870–1875 i ma dwie kondygnacje. Elewacje zdobi bogata ornamentyka sztukatorska i kamieniarska; w bocznej ścianie umieszczono rzeźby trzech postaci kobiecych symbolizujących przemysł, naukę i sztuki piękne. Postacie te trzymają przedmioty takie jak młotek, lokomotywa, książka, pochodnia, zwój i paleta malarska.

We wnętrzu znajduje się reprezentacyjna klatka schodowa oraz hall z malarską dekoracją i licznymi złoceniami. Sala posiedzeń ma strop kasetonowy wyłożony złoconym kurdybanem. Marmurowe posadzki, użycie piaskowca, wysokiej jakości drewna i bogate złocenia świadczą o majętności pierwotnych właścicieli.

Jak zmieniały się funkcje budynku?

Na każdej kondygnacji pierwotnie znajdowało się osiem lub dziewięć pokojów „pańskich”, kuchnia, spiżarnia, łazienka oraz dwa pokoje dla służby. Obecna sala posiedzeń na I piętrze prawdopodobnie pełniła rolę sali balowej w czasie, gdy rezydencja służyła właścicielom.

Na przełomie wieków pałac mieścił placówki bankowe — najpierw Łódzki Bank Rozwoju, następnie Big Bank Gdański — oraz biura Śląskiego Domu Maklerskiego i restaurację "Kolumb". Od 2010 roku budynek pełni funkcję urzędu stanu cywilnego. Właścicielem pałacu jest miasto.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Gdzie dokładnie stoi Willa Goldsteinów?
Willa znajduje się w zachodniej części śródmieścia Katowic, na rogu placu Wolności i ulicy Jana Matejki.
Kto zbudował pałac i kiedy?
Rezydencję wzniesiono dla braci Abrahama i Josefa Goldsteinów; budowę ukończono w 1872 roku.
Czy w pałacu zachowały się oryginalne wnętrza?
W pałacu zachowała się reprezentacyjna klatka schodowa, hall z malarską dekoracją i sala posiedzeń z kasetonowym stropem wyłożonym złoconym kurdybanem; występują także marmurowe posadzki, piaskowiec i liczne złocenia.
Czy Willa Goldsteinów pełni dziś funkcję Pałacu Ślubów przy placu Wolności?
Tak. Od 2010 roku w budynku ma siedzibę urząd stanu cywilnego, a właścicielem pałacu jest miasto.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Jakub Ostrowski

Nazywam się Jakub Ostrowski i w redakcji e-slask.pl odpowiadam za dział Przewodnik. Zajmuję się miejscami, zabytkami i szlakami w Katowicach oraz w najbliższej okolicy.

Czytaj również