Muzeum Śląskie to instytucja powołana 23 stycznia 1929 roku decyzją Sejmu Śląskiego. Placówka od początku gromadziła pamiątki kultury materialnej i duchowej Górnego Śląska oraz kolekcje artystyczne. Współczesna siedziba muzeum funkcjonuje od 2015 roku w kompleksie gmachów w dzielnicy Bogucice.
Jak powstało Muzeum Śląskie?
Początki sięgają 1924 roku i utworzenia Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej. Towarzystwo założyli m.in. Ernest Farnik, Stanisław Ligoń, Konstanty Prus i ks. Emil Szramek. Pierwsze zbiory gromadzono w szkołach, a siedzibą organizacji stał się budynek przy ulicy ks. J. Szafranka.
W 1927 roku wojewoda śląski powołał Oddział Sztuki, a Tadeusz Dobrowolski objął stanowisko okręgowego konserwatora zabytków i kierownika Muzeum Śląskiego. Muzeum oficjalnie powołano uchwałą Sejmu Śląskiego, a ekspozycje udostępniono publicznie 29 maja 1930 roku. W pierwszych latach placówka zajmowała około 40 sal i przyciągała rokrocznie dziesiątki tysięcy zwiedzających.
W latach 1934–1939 wzniesiono nowy gmach muzeum na planie litery "H" — siedmiopiętrowy korpus i dwa czterokondygnacyjne skrzydła. Przed II wojną światową zbiory liczyły setki tysięcy obiektów obejmujących archeologię, etnografię, sztukę i fotografię. W sierpniu 1939 roku część najcenniejszych eksponatów wywieziono koleją do Lublina; podczas okupacji znaczna część zbiorów uległa zniszczeniu lub rozproszeniu, a budynek muzeum został rozebrany do fundamentów.
Jak wyglądała restytucja i odbudowa instytucji?
Pomysł przywrócenia Muzeum Śląskiego wzmacniał się w latach 80. Społeczny Komitet Odbudowy Muzeum Śląskiego powołano 28 stycznia 1981 roku z prof. Kazimierzem Popiołkiem na czele. Restytucja muzeum nastąpiła w grudniu 1984 roku. Tymczasową siedzibą stał się budynek dawnego "Grand Hotelu" przy alei Wojciecha Korfantego.
Lech Szaraniec objął stanowisko dyrektora restytuowanej instytucji. W latach 1986–1987 opracowano program działania muzeum, zatwierdzony w 1987 roku. W 2006 roku placówka została wpisana do Państwowego Rejestru Muzeów. Od 2015 roku Muzeum Śląskie funkcjonuje w kompleksie gmachów w dzielnicy Bogucice i działa jako instytucja współprowadzona przez urząd marszałkowski oraz ministerstwo kultury.
Co można zobaczyć w Muzeum Śląskim?
Do najcenniejszych zbiorów należą kolekcje malarstwa polskiego sprzed i po 1945 roku z pracami m.in. Józefa Chełmońskiego, Artura Grottgera, Tadeusza Makowskiego, Jacka Malczewskiego, Jana Matejki, Józefa Mehoffera i Stanisława Wyspiańskiego. Ponadto muzeum posiada kolekcje sztuki nieprofesjonalnej, fotografii artystycznej i dokumentalnej, plakatu polskiego oraz rozległe zbiory etnograficzne i z zakresu plastyki scenicznej.
Instytucja wprowadziła w 2012 roku pierwszą stałą trasę zwiedzania dla osób niewidomych i niedowidzących. Muzeum realizuje projekty edukacyjne i artystyczne, bierze udział w wydarzeniach takich jak Noc Muzeów i Metropolitalna Noc Teatrów oraz współpracuje z placówkami w Ratingen, Opawie, Görlitz, ze Słowacką Galerią Narodową oraz z instytucjami w Finlandii i Włoszech. Muzeum prowadzi badania archeologiczne, historyczne, etnograficzne, z plastyki nieprofesjonalnej oraz dokumentacji regionu.
Jaka jest misja Muzeum Śląskiego?
Muzeum Śląskie zobowiązuje się do pracy z dziedzictwem regionu, jego wielokulturowością i przemysłową historią, jednocześnie uznając dorobek intelektualny i artystyczny Śląska. Instytucja podejmuje działania służące dialogowi z przeszłością i współczesnością, ukierunkowane na poznawanie Górnego Śląska, Polski i Europy.
Informacje praktyczne
- Adres: Tadeusza Dobrowolskiego 1, 40-205 Katowice — wyznacz trasę w Google Maps
- Godziny otwarcia: wt–nd 10:00–20:00
- Telefon: +48327799300
- Strona internetowa: muzeumslaskie.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,8 (9 913 opinii)
